Begraafplaatsen in Driehuis

Driehuis is een groen en rustig dorp in de gemeente Velsen, provincie Noord-Holland, verscholen tussen duinen, landgoederen en bossen. Het dorp telt 1 begraafplaats en is misschien wel het bekendst als de thuisbasis van Begraafplaats en Crematorium Westerveld, een van de meest historisch waardevolle begraafplaatsen van Nederland.

De naam Driehuis verwijst naar de oorspronkelijke bebouwing: in 1584 bestond het gebied slechts uit drie boerderijen en een klein huis. Eeuwenlang bleef het een dunbevolkt gebied aan de westrand van de gemeente Velsen, ingeklemd tussen de duinen van de Kennemerduinen en de rijke buitenplaatsencultuur die de regio kenmerkte. Vanaf de zeventiende en achttiende eeuw ontdekten welgestelde Amsterdammers de streek als ideale locatie voor buitenplaatsen en landgoederen. Zo ontstonden rondom Driehuis imposante landgoederen als Schoonenberg, Velserbeek, Waterland en Beeckestijn, die het dorpje van twee kanten omsloten.

De grote doorbraak voor Driehuis als woonplaats came rond 1920, toen de gemeente Velsen een uitbreidingsplan moest opstellen na het overschrijden van de grens van 10.000 inwoners. Het plan van 1924 wees vrijwel heel Driehuis aan als bouwgebied, waarna villabuurten en middenstandswijken gestaag vorm kregen. Driehuis groeide uit tot een typische forensengemeenschap met meer dan drieduizend inwoners, geliefd vanwege de rustige ligging in een natuurrijke omgeving op geringe afstand van Haarlem en het Noordzeekanaal.

De absolute bezienswaardigheid van Driehuis is Begraafplaats en Crematorium Westerveld, opgericht in 1888 na koninklijke toestemming op 23 juli van dat jaar en officieel geopend op 1 mei 1890. Westerveld was in zijn tijd uniek: het was een begraafplaats voor alle gezindten, wat het bijzonder populair maakte bij vrijdenkers, atheïsten en niet-kerkelijken uit Amsterdam en Haarlem. In 1913 werd hier het eerste crematorium van Nederland geopend, ontworpen door architect Marius Poel. Het park, de gebouwen en tal van grafmonumenten zijn aangewezen als rijksmonument. Bekende Nederlanders als vliegtuigbouwer Anthony Fokker, schrijver Multatuli, feministe Aletta Jacobs en architect Hendrik Petrus Berlage vonden hier hun laatste rustplaats.

Westerveld draagt ook een zwaar oorlogsverleden. Op de begraafplaats staat een Eerebegraafplaats met een oorlogsmonument ter nagedachtenis aan 324 verzetsstrijders die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter werden geëxecuteerd en vervolgens werden gecremeerd in het nabijgelegen crematorium. Het monument met de tekst "Is de dood het leven? Is het leven de dood? 1940–1945" herinnert bezoekers aan het offer van deze gevallenen. Jaarlijks op 4 en 5 mei vindt bij dit monument een herdenkingsplechtigheid plaats.

Driehuis biedt wandelaars en fietsers toegang tot het nationale park Zuid-Kennemerland en ligt direct aan recreatiegebied Park Velserbeek. Het dorp combineert zo op unieke wijze groen wonen, rijke cultuurhistorie en de aanwezigheid van een van de meest indrukwekkende begraafplaatsen van Noord-Holland.