Begraafplaatsen in Den Dungen

Den Dungen is een karakteristiek dorp in de gemeente Sint-Michielsgestel, gelegen op slechts vijf kilometer ten zuidoosten van 's-Hertogenbosch in de provincie Noord-Brabant. Het dorp telt 1 begraafplaats en heeft een rijke geschiedenis die nauw verbonden is met de stad 's-Hertogenbosch en het omringende rivierenlandschap van de Maaskant.

De naam Den Dungen is afgeleid van het woord "donken" – de benaming voor natuurlijke zandverhogingen in de moerassige delta van de rivieren de Dommel en de Aa. De eerste bewoners vestigden zich bewust op deze droge plekken, ver boven het natte omliggende land. De vroegste schriftelijke vermelding dateert uit 1300 als "Super Donghen prope Buscum", wat letterlijk "zandheuvels in moerassig land nabij 's-Hertogenbosch" betekent. De heemkundevereniging van Den Dungen draagt daarom niet voor niets de naam "Op die Dunghen". Deze geografische eigenheid bepaalde eeuwenlang het karakter van het dorp.

Tot 1810 maakte Den Dungen deel uit van de zogenoemde vrijdom van 's-Hertogenbosch: het dorp viel buiten de directe hertogelijke macht en genoot dezelfde vrijheden als de stad zelf. Gedurende het beroemde beleg van 's-Hertogenbosch in 1629 door Frederik Hendrik diende Den Dungen als kwartier voor de bevelhebber Brederode. In de zeventiende eeuw werd een ringdijk aangelegd om het dorp te beschermen tegen het overstromingswater van de Maas, dat zich in de wintermaanden door de laaggelegen polders een weg zocht richting de stad.

De begraafplaats van Den Dungen omvat meerdere locaties: de Algemene Begraafplaats aan de Pelikaanstraat en het Kerkhof van de Rooms-Katholieke kerk Sint Jacobus de Meerdere. De algemene begraafplaats ligt in het noordoosten van Sint-Michielsgestel, beslaat circa 11.000 vierkante meter en telt 667 graven met 1.155 bijgezette personen. Het kerkelijke kerkhof van de Sint-Jacobuskerk beslaat circa 1.400 vierkante meter met 37 graven en 68 personen. Beide locaties weerspiegelen de religieuze en bestuurlijke geschiedenis van dit Brabantse dorp en vormen een bron voor genealogisch onderzoek.

Den Dungen was tot 1996 een zelfstandige gemeente, waarna het fuseerde met Sint-Michielsgestel en Berlicum. Dit gemeenschappelijke verleden is nog steeds voelbaar in het dorpsleven, de lokale verenigingen en de heemkundevereniging die de geschiedenis van het dorp actief documenteert en bewaart. Het hoofdmiddel van bestaan in de negentiende en vroege twintigste eeuw was het gemengd agrarisch bedrijf, en dit agrarische karakter is tot op heden zichtbaar in het landschap rondom Den Dungen.

Voor meer informatie over begraafplaatsen in de regio, zie ook de gemeentepagina van Sint-Michielsgestel en het provinciale overzicht van Noord-Brabant.

Bronnen: heemkundedendungen.nl, online-begraafplaatsen.nl, bhic.nl (Brabants Historisch Informatie Centrum), Wikipedia (Den Dungen), geneanet.org.