Begraafplaatsen in De Cocksdorp

De Cocksdorp is het noordelijkste dorp van Texel en daarmee de meest noordelijk gelegen kern van de gemeente Texel in de provincie Noord-Holland. Het dorp ligt op de punt van het eiland, vlakbij de befaamde vuurtoren Eierland en het natuurgebied de Slufter. De ligging aan de rand van het bewoonde deel van Texel geeft De Cocksdorp een bijzonder karakter: rustig, landelijk en omgeven door uitgestrekte natuur.

De Cocksdorp is een relatief jong dorp in vergelijking met de andere Texelse kernen. Het ontstond in 1835 als direct gevolg van de inpoldering van het kweldergebied tussen het "oude" Texel en het kleine eilandje Eijerland. Deze inpoldering, waarbij de Eierlandse polder aan Texel werd toegevoegd, maakte een enorm stuk nieuw land bruikbaar voor de landbouw. Bij de uitmonding van de Roggesloot in het Eierlandse Gat werd een haven aangelegd, en rondom deze haven groeide langzaam een nederzetting. De naam van het dorp verwijst naar Nicolaas Joseph de Cock, een scheepseigenaar uit Antwerpen die nauw betrokken was bij de ontwikkeling van Texel in die periode.

Het absolute blikvanger van De Cocksdorp is de Vuurtoren Eierland, gebouwd in 1864. De opvallend rode vuurtoren werd opgericht om schepen te begeleiden door het gevaarlijke Eierlandse Gat, de zeestraat tussen Texel en Vlieland. Sterke stromingen en ondiepe banken maakten dit vaarwater berucht; tal van schepen liepen er in de loop der eeuwen op vast. De vuurtoren is uniek in Nederland: hij is de enige vuurtoren vanwaar je de zee aan drie kanten kunt zien. Het buitenste deel van de toren dateert uit 1947, nadat het origineel zwaar beschadigd raakte tijdens de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog.

De oorlogsgeschiedenis van De Cocksdorp is bijzonder dramatisch. In april 1945 kwamen Georgische krijgsgevangenen die door de Duitsers werden ingezet, in opstand tegen hun bewakers. Gesteund door het plaatselijke verzet verschansten zij zich in de vuurtoren. Op 19 april opende het Duitse leger het vuur met kanonnen en granaten, en de gevechten duurden meerdere dagen. Dit episode, bekend als de Georgische Opstand, kostte het leven aan honderden mensen en liet diepe sporen na in het collectieve geheugen van het eiland. Een gedenkplaats bij de vuurtoren herdenkt de slachtoffers van deze tragische strijd.

De Cocksdorp biedt vandaag de dag een combinatie van rust, natuur en geschiedenis die nergens anders op Texel zo sterk aanwezig is. De omliggende duinen, de Eierlandse polder en de nabijheid van het wad maken dit het domein van vogels, zeehonden en wandelaars. De begraafplaats van De Cocksdorp weerspiegelt het leven van de pioniers en landbouwers die dit nieuwe stuk Texel in de negentiende eeuw in cultuur brachten, ver van de drukte van de wereld maar dicht bij de elementen van wind, water en Noord-Hollands uitgestrekte Waddenkust.