Begraafplaatsen in Borsele

Borsele is een dorp op Zuid-Beveland en de naamgever van de gelijknamige gemeente in de provincie Zeeland. De gemeente Borsele omvat vijftien dorpen en dertien buurtschappen en telt ruim 23.000 inwoners, terwijl het dorp Borsele zelf — ook geschreven als Borssele — zo'n 1500 inwoners kent. Het is een compacte kern midden in het groene, agrarische hart van Zuid-Beveland, maar het dorp draagt een stedenbouwkundig erfgoed met zich mee dat uniek is in heel Nederland.

Het dorp Borssele was vroeger bekend onder de naam 'Monster'. De huidige dorpsstructuur dankt haar bijzondere vorm aan de Goese burgemeester Cornelis Soetwater, die in 1616 opdracht gaf het dorp op te bouwen volgens een rechthoekig stratenplan gebaseerd op het principe van de gulden snede. Dit rationele, symmetrische grid was voor die tijd uiterst modern en maakt Borssele tot het enige dorp in Nederland met een dergelijke stedenbouwkundige opzet. Die geometrische ordening is nog altijd goed herkenbaar als je door het dorp loopt en vormt een fascinerende tegenstelling met het omringende Zeeuwse polderlandschap met zijn organisch gegroeide dijken en kreekruggen.

De voorgeschiedenis van het dorp is dramatisch. Bij de Sint-Felixvloed van 5 november 1530 werd West-Borssele volledig door het water verzwolgen. Het land werd herdijkt in 1531, opnieuw verloren in 1532, en het duurde tot 1615 voordat de stad Goes de heerlijkheid Borssele kocht en onder leiding van Soetwater definitief kon herdijken en opnieuw bebouwen. Die strijd met het water — een constante in de Zeeuwse geschiedenis — heeft het dorp gevormd en getekend, maar ook veerkrachtig gemaakt.

De gemeente Borsele ontstond op 1 januari 1970 door de samenvoeging van maar liefst dertien voormalige zelfstandige gemeenten, waaronder Borssele, Baarland, Driewegen, Ellewoutsdijk, 's-Gravenpolder, 's-Heer Abtskerke, 's-Heerenhoek, Heinkenszand, Hoedekenskerke, Nisse, Oudelande, Ovezande en delen van 's-Heer Arendskerke. Het resultaat is een brede poldersgemeente van bijna 195 vierkante kilometer, met een rijke verscheidenheid aan dorpsgezichten, monumenten en tradities. De gemeente grenst in het zuiden aan de Westerschelde en in het noorden aan de Zak van Zuid-Beveland — een weids landbouwgebied dat wereldberoemd is om zijn fruitteelt en akkerbouw.

Borssele is ook nationaal bekend vanwege de kerncentrale Borssele, de enige nog in bedrijf zijnde kerncentrale van Nederland, die op ruim twee kilometer van het dorp staat aan de oever van de Westerschelde. De aanwezigheid van deze installatie geeft het dorp een eigentijdse dimensie die scherp contrasteert met de eeuwenoude poldergeschiedenis. In de bredere gemeente Borsele wisselen akkerbouw, fruitteelt, monumentale dorpskernen en Zeeuwse stilte elkaar af — een landschap dat wandelaars, fietsers en geschiedenisliefhebbers steeds opnieuw aantrekt. De begraafplaatsen van dit dorp en zijn regio zijn de stille archieven van dit rijke Zeeuwse verleden, gelegen in de provincie Zeeland.