Begraafplaatsen in Bodegraven

Bodegraven is de hoofdplaats van de gemeente Bodegraven-Reeuwijk in de provincie Zuid-Holland, gelegen aan de oevers van de Oude Rijn in het hart van het Groene Hart. Het dorp telt ruim 20.000 inwoners en heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de vroege Middeleeuwen. Bodegraven dankt zijn karakter aan zijn ligging als kruispunt van water- en landroutes, zijn befaamde kaasmarkt en een van de donkerste bladzijden uit de Nederlandse geschiedenis: het bloedbad van 1672.

Middeleeuwse oorsprong en ligging

De naam Bodegraven verwijst naar een doorwaadbare plek — een 'wade' — in de rivier, en de ligging aan de Oude Rijn maakte het dorp al vroeg tot een strategisch knooppunt voor handel en transport. Het dorp ontwikkelde zich langs de rivier als een typisch Hollands dijklintdorp, met boerderijen en handelshuizen aan weerszijden van de Rijnstraat. De vruchtbare klei-op-veengronden rondom het dorp maakten de agrarische sector — met name de veeteelt en zuivelproductie — tot de ruggengraat van de lokale economie. Kaas was het meest waardevolle exportproduct, en Bodegraven zou dit eeuwenlang blijven.

Het Rampjaar 1672: bloedbad in Bodegraven

Het jaar 1672 — het Rampjaar — liet in Bodegraven bijzonder diepe sporen na. Terwijl de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden van alle kanten werd aangevallen door Frankrijk, Engeland, Munster en Keulen, rukte het Franse leger op vanuit het zuiden. In december 1672 trokken Franse troepen via een omweg over het bevroren ijs door de polder bij De Meije naar Bodegraven toe. Nadat zij bij Gouwsluis een tegenslag hadden geleden, keerden de Fransen verbitterd terug en richtten in Zwammerdam én Bodegraven een waar bloedbad aan. Vrijwel het gehele dorp werd in de as gelegd; inwoners werden genadeloos mishandeld en vermoord. De herinnering aan dit drama is diep verankerd in de lokale identiteit van Bodegraven. Fort Wierickerschans, aangelegd vlakbij Nieuwerbrug op de plek waar Prins Willem III van Oranje zijn hoofdkwartier had gehad, werd na 1672 als permanent verdedigingswerk ingericht als onderdeel van de Oude Hollandse Waterlinie. Het fort staat er nog steeds als nationaal monument.

De beroemde kaasmarkt (1882)

Na de wederopbouw herstelde Bodegraven zich gestaag. In 1878 kreeg het dorp een spoorwegstation aan de lijn Utrecht–Gouda, wat de verbindingen sterk verbeterde. Vier jaar later, in 1882, werd de wekelijkse Bodegraafse Kaasmarkt opgericht — en die groeide snel uit tot een van de grootste en meest befaamde kaasmarkten van heel Nederland. Boeren uit de wijde omgeving kwamen hun ronde Goudse kazen aanbieden aan handelaren die ze doorverkochten naar steden en het buitenland. De kaasmarkt was jarenlang het kloppende hart van de lokale economie en trok kooplieden van heinde en verre. Hoewel de traditionele kaasmarkt in haar oorspronkelijke vorm niet meer bestaat, leeft de kaaserfenis van Bodegraven voort in de agrarische sector en de lokale trots.

Begraafplaats Vredehof

De algemene begraafplaats van Bodegraven heet Vredehof en is gelegen aan de Noordzijde. De begraafplaats dateert uit circa 1920 en is de belangrijkste rustplaats voor inwoners van Bodegraven en omgeving. De naam Vredehof — vredige hof — past bij het stille, groenomzoomde karakter van de begraafplaats, die ligt in het open polderlandschap van het Groene Hart. Wie de zerken leest, treft er namen aan van generaties boeren, kaashandelaars, ambachtslieden en andere bewoners die het verhaal van Bodegraven schreven — een verhaal van veerkracht na rampspoed en van trots op een eigen agrarische identiteit in de gemeente Bodegraven-Reeuwijk in de provincie Zuid-Holland.

• Gemeente: Bodegraven-Reeuwijk
• Provincie: Zuid-Holland
• Karakter: historische marktplaats aan de Oude Rijn
• Bijzonderheid: bloedbad Rampjaar 1672, kaasmarkt opgericht 1882, Fort Wierickerschans (Oude Hollandse Waterlinie)