Begraafplaatsen in Altena

Altena is een kern en plaatsnaam in de gemeente Altena, een relatief jonge fusiegemeente in de provincie Noord-Brabant. De gemeente Altena ontstond op 1 januari 2019 door de samenvoeging van de drie voormalige Brabantse gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem — alle gelegen in het historische Land van Heusden en Altena. Het gemeentehuis bevindt zich in Almkerk. De nieuwe gemeente telt ruim 55.000 inwoners en omvat een aanzienlijk deel van de Biesbosch en de rivierenzone langs de Maas en de Amer.

Het Land van Altena heeft een rijke middeleeuwse geschiedenis. Het gebied maakte eeuwenlang deel uit van het Graafschap Holland, tot het in 1815 werd toegevoegd aan de nieuw gevormde provincie Noord-Brabant. De ligging tussen grote rivieren als de Maas, de Bergsche Maas en de Amer heeft het karakter van het landschap — en daarmee ook de dorpscultuur en de begraafsgebruiken — sterk bepaald. Overstromingen en dijkdoorbraken waren door de eeuwen heen een constante dreiging, met desastreuze gevolgen voor gemeenschappen en ook voor begraafplaatsen die letterlijk werden weggespoeld of verzakt.

De gemeente Altena beheert maar liefst 16 gemeentelijke begraafplaatsen, verspreid over de kernen en gehuchten van het uitgestrekte grondgebied. Dit maakt de gemeente tot een van de rijkste in Noord-Brabant qua begraafplaatsen per inwoner — een weerspiegeling van de versnipperde dorpsstructuur met vele kleine kernen die elk hun eigen kerkhof hebben. Bekende begraafplaatsen in de gemeente zijn onder meer de Algemene Begraafplaats Almkerk (Zoetelaarssteeg), de Gemeentelijke Begraafplaats Genderen (Nieuwe Steeg), de Gemeentelijke Begraafplaats Rusthof in Wijk en Aalburg (Veldstraat), de Gemeentelijke Begraafplaatsen in Veen (Witboomstraat en Hardenbergh), de Algemene Begraafplaats in Rijswijk (Veldweg), en de begraafplaatsen in Drongelen en Werkendam.

Een opvallend gegeven is dat er in de gemeente Altena geen crematorium aanwezig is. Inwoners die kiezen voor crematie zijn daarvoor aangewezen op crematoria in naburige gemeenten. Dit maakt begraving in een van de 16 gemeentelijke begraafplaatsen een veelgekozen alternatief in de regio. De gemeente is actief betrokken bij het beheer en de toekomstplanning van haar begraafplaatsen: in 2020 en 2021 werden nieuwe beheerverordeningen vastgesteld, en capaciteitsuitbreidingen werden in diverse kernen doorgevoerd.

De plaatsnaam Altena zelf verwijst historisch naar het Huis van Altena, een middeleeuwse adellijke familie die het gebied beheerste. De naam wordt vandaag de dag voortgedragen door de fusiegemeente als eerbetoon aan deze historische identiteit. Voor wie informatie zoekt over begraven, grafbezoek of uitvaartmogelijkheden in de gemeente Altena of in de provincie Noord-Brabant, biedt begraafplaatsindebuurt.nl een volledig overzicht van alle beschikbare locaties in de regio.

Bronnen: Wikipedia (Altena – Nederlandse gemeente), gemeentealtena.nl (Begraven in de gemeente Altena), uitvaart-adresgids.nl (Gemeente Altena – begraafplaatsen), online-begraafplaatsen.nl (Begraafplaatsen in de gemeente Altena).