Begraafplaatsen in Aarschot

Aarschot is een stad en zelfstandige gemeente in de provincie Vlaams-Brabant, gelegen aan de rivier de Demer in het Hageland. De stad telt ruim 30.000 inwoners en is het centrum van het arrondissement Aarschot. Aarschot is een van de oudste steden van het Hageland, met stadsrechten die teruggaan tot de Middeleeuwen, en draagt de zware littekens van de Eerste Wereldoorlog — een verleden dat onlosmakelijk verbonden is met de naam van de stad.

Martyrstad: het bloedbad van augustus 1914

In augustus 1914 werd Aarschot het toneel van een van de gruwelijkste oorlogsmisdaden op Belgische bodem tijdens de Eerste Wereldoorlog. Op 19 augustus 1914 trokken Duitse troepen de stad binnen. Kolonel Stenger, commandant van de 8e Duitse Infanteriebrigade, werd op het balkon van het huis van burgemeester Tielemans neergeschoten — later werd vastgesteld dat de dodelijke kogels afkomstig waren van een van zijn eigen soldaten. De Duitsers legden de schuld echter bij de Belgische burgers.

De burgemeester, zijn zoon en zijn broer werden haastig voor een Duits krijgsgericht gebracht en gefusilleerd. Daarna werd een systematisch bloedbad aangericht: in totaal werden 156 burgers — mannen, vrouwen en kinderen — door de Duitsers geëxecuteerd. Aarschot werd voor een groot deel in brand gestoken en veranderde in een ruïnestad. De stad staat sindsdien bekend als een van de zeven martyrsteden van België, steden die door de Duitsers zwaar werden gestraft op basis van valse beschuldigingen van burgerweerstand.

Herdenkingsmonumenten en begraafplaats

De slachtoffers van augustus 1914 werden aanvankelijk in een massagraf bijgezet. Bij de opgraving van de lichamen in december 1914 werd een houten kruis geplaatst en een treurwilg geplant. Toen de stad in 1936 uitbreidde en de eerste huizen in de straat werden gebouwd, werden kruis en wilg verwijderd. Door protesten van de bevolking besloot de stad in 1937 een nieuw stenen monument te oprichten, ter nagedachtenis aan de gevallen burgers. Op de gemeentelijke begraafplaats van Aarschot staat een oorlogsmonument dat de militaire slachtoffers en veteranen van zowel de Eerste als de Tweede Wereldoorlog herdenkt, naast Belgische oorlogsgraven van gesneuvelde militairen.

Historisch stadscentrum en het Hageland

Los van zijn oorlogsgeschiedenis is Aarschot een levendige Hagelandse stad met een rijk middeleeuws erfgoed. De gotische Onze-Lieve-Vrouwekerk (14e–15e eeuw), de Diesterstraat met zijn historische gevels en de oevers van de Demer geven de stad een authentiek stadskarakter. Aarschot is het hart van het Hageland, een heuvelachtige regio van wijnstokken, kastelen en historische abdijen.

• Gemeente: Aarschot
• Provincie: Vlaams-Brabant
• Streek: Hageland
• Bijzonderheid: martyrstad, bloedbad augustus 1914 (156 burgers geëxecuteerd door Duitsers)
• Oorlogsmonument op de gemeentelijke begraafplaats (WWI en WWII)
• Gotische Onze-Lieve-Vrouwekerk (14e–15e eeuw)

De begraafplaatsen van Aarschot zijn niet zomaar een rustplaats — zij zijn een levend monument voor de stad die in 1914 zijn diepste wonden opliep. Wie de graven bezoekt, wordt herinnerd aan het leed van de burgerbevolking en de moed van een gemeenschap die zichzelf telkens opnieuw opbouwde, te midden van het heuvelachtige Hageland in Vlaams-Brabant.