Tombe de Guerre du Commonwealth

Over Tombe de Guerre du Commonwealth

De **Tombe de Guerre du Commonwealth** in Saint-Ghislain is een officiële militaire begraafplaats onder beheer van de **Commonwealth War Graves Commission (CWGC)**, de intergouvernementele organisatie die wereldwijd zorg draagt voor de graven en herdenkingsmonumenten van bijna twee miljoen Commonwealth-militairen die omgekomen zijn in de twee wereldoorlogen. ## Historische context: de slag bij Mons (1914) Saint-Ghislain ligt op slechts enkele kilometers van Mons, de stad waar op **23 augustus 1914** een van de eerste grote gevechten van de Eerste Wereldoorlog in België plaatsvond. Het Britse Expeditionaire Leger (BEF) botste er op het oprukkende Duitse leger in wat bekend staat als de **Slag bij Mons**. De regio rondom Saint-Ghislain was bijzonder hevig bevochten: een eskadron van de 19th Hussars en eenheden van de 5th Infantry Division hielden de vijand uren lang in bedwang langs de kanaalzone van het Centrum-kanaal. Na de gevechten van augustus 1914 werden gesneuvelde Britse soldaten begraven in kleine lokale begraafplaatsen, kerkhoven en veldgraven door de hele streek. De Duitsers richtten in die periode ook militaire begraafplaatsen in, zoals het nabijgelegen **Hautrage Military Cemetery** (circa 235 Commonwealth-graven). Na de wapenstilstand van 1918 hergroepeerde de CWGC zoveel mogelijk verspreid liggende graven. ## De CWGC en haar missie De Commonwealth War Graves Commission werd opgericht in 1917 op initiatief van **Sir Fabian Ware**. De organisatie heeft als kerntaak: - Het markeren en onderhouden van individuele graven - Het oprichten van herdenkingsmonumenten voor de vermisten - Het bijhouden van nauwkeurige registers van alle gesneuvelden Elke grafsteen is identiek van ontwerp, ongeacht rang of afkomst — een bewuste keuze om gelijkheid in de dood te symboliseren. België herbergt meer dan **200.000 Commonwealth-graven en -herdenkingen**, verspreid over 618 officieel erkende sites. ## Ligging en bereikbaarheid De begraafplaats bevindt zich in **Saint-Ghislain** (postcode 7334), in de provincie Henegouwen, regio Wallonië. Saint-Ghislain is een gemeente aan het kanaal Nimy-Blaton-Péronnes, op de westelijke rand van de agglomeratie Mons. De omgeving telt meerdere CWGC-begraafplaatsen, waaronder Hautrage Military Cemetery, Hautrage Communal Cemetery en St. Symphorien Military Cemetery. ## UNESCO-erfgoed In 2023 werden de **CWGC-begraafplaatsen in België en Noord-Frankrijk** ingeschreven op de **UNESCO Werelderfgoedlijst**. Deze uitzonderlijke erkenning onderstreept de universele historische en culturele waarde van deze sites als collectieve getuigenis van de menselijke tol van de Eerste Wereldoorlog. ## Bezoek CWGC-begraafplaatsen zijn het gehele jaar gratis toegankelijk. Bezoekers kunnen vooraf via de officiële CWGC-website (cwgc.org) zoeken op naam van een gesneuvelde, het regiment of de nationaliteit. Bij elke begraafplaats is doorgaans een register aanwezig met de volledige lijst van begraven soldaten. ## Wat u kunt verwachten bij een bezoek CWGC-begraafplaatsen zijn zorgvuldig aangelegd en onderhouden. De grasperken zijn strak gemaaid, de grafstenen zijn schoon en wit, en de plantsoenkunst is verfijnd. Elke begraafplaats heeft een zogenaamd **Cross of Sacrifice** (Kruis van Opoffering) en vaak ook een **Stone of Remembrance** — een grote altaarstenen steen met de inscriptie: *"Here are recorded names of officers and men who fell on Mons and whose graves are known to God"*. Op veel CWGC-sites kunt u ter plaatse een **bezoekersboek** invullen. De Commissie moedigt bezoekers aan om hun ervaringen en familieverhalen te delen. Onderzoekers en nabestaanden die een gesneuvelde zoeken, worden vriendelijk ontvangen. ## De Slag bij Mons in bredere context De **Slag bij Mons** (23 augustus 1914) was de eerste grote veldslag van de Eerste Wereldoorlog waaraan het Britse Expeditionaire Leger deelnam. Hoewel het BEF zich moest terugtrekken, vochten de Britse troepen — ondanks getalsmatige inferioriteit — zo effectief dat de mythe van de **Engelen van Mons** ontstond: het verhaal dat engelachtige figuren de Britten bijstonden. De regio rondom Saint-Ghislain was een cruciale scharnierpunt in deze terugtocht. De gevechten in augustus 1914 lieten een diepe wond in de streek. Naast militaire slachtoffers werden ook burgers geraakt door gevechten, inkwartiering en de harde bezettingspolitiek van de volgende vier jaar. De CWGC-begraafplaatsen in de regio zijn de tastbare getuigen van deze collectieve tragedie. ## Henegouwen als bedevaartsoord voor oorlogstoerisme De regio Henegouwen trekt jaarlijks tienduizenden bezoekers die op zoek zijn naar de WO I-slagvelden en begraafplaatsen. In combinatie met het nabijgelegen **Mémorial Museum Passchendaele** (Zonnebeke), het **In Flanders Fields Museum** (Ieper) en de lokale sites in de Mijnstreek vormt Henegouwen een onlosmakelijk deel van de Europese herinnering aan de Grote Oorlog. Het **Monument van de Slag bij Mons** en talrijke CWGC-begraafplaatsen in de omgeving zijn inbegrepen in diverse rougeorganiseerde herinneringsroutes.