Ploegsteert Wood Military Cemetery

Over Ploegsteert Wood Military Cemetery

Ploegsteert Wood Military Cemetery ligt verscholen in het hart van het befaamde Ploegsteert-woud, dat de Britse soldaten liefdevol "Plugstreet Wood" noemden. De begraafplaats is 12 kilometer ten zuiden van Ieper gelegen en is enkel te voet bereikbaar via een bospad. Motorvoertuigen hebben geen toegang tot het woud, zodat de begraafplaats omgeven blijft door de stilte en de natuur die de plek al meer dan een eeuw kenmerken. De begraafplaats ontstond door de samenvoeging van een reeks kleine regimentaire kerkhofjes die in de loop van de oorlog werden aangelegd door verschillende eenheden die in het woud waren gestationeerd. Het grootste deel — vak II (Plot II) — was oorspronkelijk het Somerset Light Infantry Cemetery, aangelegd door het 1e bataljon in december 1914, met 32 graven in dat vak en nog eens tien in vak I van hetzelfde bataljon. De begraafplaats werd spaarzaam gebruikt in 1916 en opnieuw door de Nieuw-Zeelandse Divisie in juli en augustus 1917, tijdens en na de Slag bij Messines. In totaal bevat ze 164 graven uit de Eerste Wereldoorlog. Ploegsteert Wood is onlosmakelijk verbonden met een van de meest geliefde figuren uit de Britse oorlogscultuur: Captain Bruce Bairnsfather, cartoonist en schepper van de iconische figuur "Old Bill". Bairnsfather was in het begin van de oorlog gestationeerd in en rondom Plugstreet Wood als officier van het Royal Warwickshire Regiment. In een krot aan het gehucht Sint-Yvo (St Yvon), aan de rand van het woud, tekende hij zijn eerste loopgravenschetsen — spontane observaties van het dagelijkse absurde en lugubere leven in de loopgraven. Zijn wekelijkse reeks "Fragments from France" in het tijdschrift The Bystander — met de knorrige soldaat Old Bill, zijn kenmerkende walrussnor en balaclava, en zijn cynische maar menslievende levenswijsheid — bracht een lach op het gezicht van miljoenen Britten thuis en werd een symbool van de humor en het doorzettingsvermogen van de frontsoldat. Old Bill, de man die zijn kameraad aanspoort om te zetten bij een granaat ("Well, if yer knows of a better 'ole, go to it") werd het meest bekende gezicht van de Britse Tommy in de Eerste Wereldoorlog. Aan het krot waar Bairnsfather zijn eerste tekeningen maakte, hangt vandaag een herdenkingsplaquette. Ploegsteert Wood was ook het toneel van het fameuze Kerstbestand van 1914 in het gebied ten zuiden van Ieper. Op kerstnacht kwamen Britse en Saksische soldaten spontaan uit de loopgraven en wisselden geschenken, sigaretten en vriendelijkheden uit. Op open velden rondom het woud werden zelfs voetbalwedstrijden gespeeld — een moment van menselijkheid temidden van de gruwel van de oorlog dat uitgegroeid is tot een van de meest vertelde verhalen uit de Eerste Wereldoorlog. Een UEFA-herdenkingsmonument in de nabijgelegen gemeente Warneton herdenkt dit moment. De combinatie van historische begraafplaats, literaire en artistieke erfenis, en de symbolische betekenis van het Kerstbestand maakt Ploegsteert Wood tot een van de rijkste bestemmingen voor iedereen die de menselijke kant van de Eerste Wereldoorlog wil begrijpen. Het bos ademt geschiedenis: de bomen, het mos, het vochtige pad — ze voeren de bezoeker terug naar een tijd van loopgraven en slijk, van humor en wanhoop, van mannen die probeerden menselijk te blijven in een situatie die alle menselijkheid te boven ging. Het Ploegsteert-woud heeft ook een bijzondere ecologische betekenis. De natuur heeft het slagveld van weleer volledig heroverd: de bomen zijn hoog, het onderhout weelderig, en vogels vullen het bos met leven. Onder de grond echter — en dit is een realiteit in heel het voormalige slagveld — liggen nog altijd restanten van de oorlog: niet-ontplofte granaten, fragmenten van uitrusting, en soms menselijke resten. De "Ijzeren Oogst" van de Eerste Wereldoorlog is in de Ploegsteert-streek jaarlijks nog steeds aanwezig bij landbouwwerkzaamheden. Voor wandelaars en fietsers is het Ploegsteert-woud een aantrekkelijke bestemming. Gemarkeerde wandelroutes voeren door het bos langs de diverse begraafplaatsen en herdenkingsplaatsen, waaronder Ploegsteert Wood Military Cemetery, Mud Corner Cemetery, Toronto Avenue Cemetery en andere. Wie de tijd neemt om deze route te bewandelen, ervaart iets van de sfeer die de soldaten van 1914–1918 kenden: het bos, de stilte, de modder na regen, en de wetenschap dat onder dit vredige groen een van de bloedigste periodes uit de menselijke geschiedenis heeft plaatsgevonden.