Cimetière de Waha

Over Cimetière de Waha

De Cimetière de Waha is de historische begraafplaats van het dorp Waha, een deelgemeente van Marche-en-Famenne in de provincie Luxemburg. De begraafplaats is onlosmakelijk verbonden met de befaamde Romaanse Sint-Stefanuskerk die er direct naast staat – een van de oudste en meest bewaard gebleven kerken van heel België. De kerk en de omliggende begraafplaats vormen samen een uniek historisch ensemble op een verhoging in het centrum van Waha. De begraafplaats grenst aan de ommuurde kerkhof rond de Sint-Stefanuskerk, waar eeuwenoude grafstenen liggen in de schaduw van een monumentale lindeboom. Dit ommuurde kerkhof met zijn oude graven is zelf een onderdeel van het erfgoed en geeft de plek een sfeer die de bezoeker rechtstreeks terugvoert naar de vroege Middeleeuwen. De Sint-Stefanuskerk werd gewijd op 20 juni 1050 door prins-bisschop Theoduinus van Beieren, bisschop van Luik. Een zeldzame wijdingssteen in de kerk bevat exact deze datum – een unicum in België, want vrijwel nergens elders is de exacte wijdingsdatum van een middeleeuwse kerk zo concreet vastgelegd. De kerk is daarmee een van de best gedateerde Romaanse monumenten in de Lage Landen. De architectuur van de Sint-Stefanuskerk vertoont het sobere, evenwichtige Romaanse stijltype dat kenmerkend is voor de Maasvalleivariant: een basilicaal grondplan met middenschip en twee zijbeuken, ronde boogarcaden op zware pilaren, en een klokkentoren van circa 12,25 meter hoog in polychroom kalksteenpleisterwerk. Het gebouw meet 18,5 bij 27 meter en is gedurende de restauratiewerken van 1951 tot 1962, uitgevoerd door architect Roger Bastin, grotendeels in zijn oorspronkelijke staat hersteld. De kerk bevat opmerkelijke kunstschatten: een dertiende-eeuwse reliekkast met relieken van Sint-Stefanus, houten beelden uit 1510 van de Meester van Waha, een doopvont uit 1590 met sculptuurhoofden die de rivieren van het Paradijs uitbeelden, en glasramen ontworpen door de hedendaagse kunstenaar Jean-Michel Folon (2003–2005). In 1941 werd de kerk beschermd als monument en in 2009 verheven tot uitzonderlijk erfgoed van Wallonië. De begraafplaats naast en rondom de kerk is dag en nacht toegankelijk. Ze is ingedeeld in traditionele rijen met grafmonumenten die de lokale familiegeschiedenissen van Waha door de eeuwen heen documenteren. Wie de begraafplaats bezoekt, staat letterlijk op heilige grond van meer dan duizend jaar onafgebroken religieuze en gemeenschappelijke geschiedenis.